Belasting10 september 20264 min leestijd

Aangifte inkomstenbelasting als zzp'er: hoe werkt het?

De btw-aangifte komt elk kwartaal terug, maar de aangifte inkomstenbelasting komt één keer per jaar en gaat over iets heel anders: je winst. Voor veel zzp'ers is dat de aangifte waar de meeste vragen bij ontstaan, want daar hangen het urencriterium en de ondernemersaftrekken aan. Hieronder staat wat er in die aangifte gebeurt, wanneer je als ondernemer telt en wat je nodig hebt om hem te doen.

Twaalf ordners staan op een rij op een bureau, één ervan oranje; een hand zet de laatste op zijn plek. Op de achtergrond een jaarkalender.

Wat is de aangifte inkomstenbelasting voor een zzp'er?

Als zzp'er geef je je bedrijfsresultaat op als winst uit onderneming, en dat valt in box 1, dezelfde box als loon uit dienstbetrekking. De Belastingdienst kijkt dus naar je totale inkomen van dat jaar: je winst, plus eventueel loon uit een baan ernaast, min de aftrekposten waar je recht op hebt.

Dit staat helemaal los van de btw-aangifte. Bij de btw ben je doorgeefluik: je int btw van je klanten en draagt die af, en die bedragen zijn geen omzet en geen kosten van jou. Bij de inkomstenbelasting gaat het om wat er ná die btw overblijft: je omzet exclusief btw, min je zakelijke kosten.

De aangifte moet in principe vóór 1 mei van het jaar erna binnen zijn. Kom je er niet uit, dan kun je uitstel aanvragen, en veel ondernemers doen dat via hun boekhouder. Vraag dat uitstel op tijd aan, want te laat aanvragen is hetzelfde als niet aanvragen.

Wanneer ben je ondernemer voor de inkomstenbelasting?

Dit is een aparte beoordeling, los van je inschrijving bij de KvK en los van je btw-nummer. De Belastingdienst kijkt onder meer naar de omvang van je omzet, het aantal opdrachtgevers, de zelfstandigheid waarmee je werkt, het ondernemersrisico dat je loopt en of je investeert in je bedrijf.

Het gevolg van die beoordeling is groot. Ben je ondernemer voor de inkomstenbelasting, dan kom je in aanmerking voor de ondernemersaftrekken. Ben je dat niet, dan geef je je inkomsten op als resultaat uit overige werkzaamheden: je mag dan nog steeds kosten aftrekken, maar de ondernemersaftrekken gelden niet.

Je kunt dus btw-ondernemer zijn zonder ondernemer te zijn voor de inkomstenbelasting. Dat klinkt tegenstrijdig maar het zijn twee losse toetsen met een eigen doel. Twijfel je waar jij zit, laat dat beoordelen door een boekhouder in plaats van het zelf in te vullen, want een verkeerde aanname werkt jaren door.

Wat is het urencriterium en waarom telt het zo zwaar?

Het urencriterium houdt in dat je minimaal 1225 uur per kalenderjaar aan je onderneming besteedt om recht te hebben op een aantal ondernemersaftrekken. Dat is ongeveer 24 uur per week over een heel jaar, en het geldt ook als je pas in de loop van het jaar begint: het aantal wordt niet naar rato verlaagd.

Die 1225 uur zijn niet alleen declarabele uren. Ook acquisitie, administratie, offertes schrijven, je website bijhouden en reistijd naar klanten tellen mee, zolang het uren voor je onderneming zijn. Dat is precies waarom mensen het onderschatten: ze tellen alleen wat ze hebben gefactureerd.

Het probleem zit bijna nooit in het aantal maar in het bewijs. Bij een controle moet je aannemelijk maken dat die uren zijn gemaakt, en dat lukt niet met een schatting achteraf. Een urenregistratie die je gedurende het jaar bijhoudt, met datum, duur en omschrijving, is het enige dat dan standhoudt.

Welke ondernemersaftrekken zijn er?

De bekendste is de zelfstandigenaftrek, waarvoor je aan het urencriterium moet voldoen. Het bedrag daarvan wordt sinds enkele jaren stapsgewijs afgebouwd, dus kijk voor het lopende jaar altijd het actuele bedrag op bij de Belastingdienst in plaats van af te gaan op wat je vorig jaar zag.

Daarnaast is er de startersaftrek, een verhoging van de zelfstandigenaftrek die je in je eerste jaren een beperkt aantal keer mag toepassen. En er is de mkb-winstvrijstelling: een percentage van je winst na de ondernemersaftrek dat buiten de heffing blijft. Die laatste geldt ook zonder dat je aan het urencriterium voldoet.

Verder kunnen investeringen meespelen via de kleinschaligheidsinvesteringsaftrek, als je in een jaar boven een bepaald bedrag aan bedrijfsmiddelen investeert. Deze regelingen stapelen op elkaar en de volgorde waarin ze worden toegepast bepaalt het eindbedrag; dat is het soort rekenwerk waarvoor software of een boekhouder er is.

Wat heb je nodig om de aangifte te doen?

Een volledige administratie over het hele jaar: alle verkoopfacturen, alle inkoopfacturen en bonnetjes, je bankafschriften en de aansluiting daartussen. Daaruit komen je omzet en je kosten, en daarmee je winst. Ontbreken er bonnen, dan mis je aftrek en zijn je cijfers niet te onderbouwen.

Daarnaast je urenregistratie als je de zelfstandigenaftrek wilt claimen, en je kilometeradministratie als je zakelijk rijdt met een privéauto of privé rijdt met een auto van de zaak. Dat zijn de twee registraties die achteraf niet meer te maken zijn en die dus het jaar door moeten meelopen.

En de balansposten: wat je nog van klanten krijgt, wat je nog aan leveranciers moet betalen, je bedrijfsmiddelen en de afschrijving daarop. Werk je met boekhoudsoftware, dan rollen die overzichten eruit; werk je met een spreadsheet, dan is dit het punt waarop het meeste handwerk zit.

Veelgestelde vragen

Wanneer moet de aangifte inkomstenbelasting binnen zijn?

In principe vóór 1 mei van het jaar na het belastingjaar. Red je dat niet, dan kun je uitstel aanvragen, wat veel ondernemers via hun boekhouder doen. Vraag dat uitstel op tijd aan; te laat aanvragen telt als niet aanvragen.

Wat is het urencriterium precies?

Minimaal 1225 uur per kalenderjaar aan je onderneming besteden om recht te hebben op onder meer de zelfstandigenaftrek. Ook acquisitie, administratie en reistijd tellen mee, niet alleen declarabele uren. Het aantal wordt niet verlaagd als je halverwege het jaar begint.

Moet ik zowel btw-aangifte als inkomstenbelasting doen?

Meestal wel, en het zijn twee losse dingen. De btw-aangifte gaat over de btw die je hebt geïnd en betaald, meestal per kwartaal. De inkomstenbelasting gaat één keer per jaar over je winst: omzet exclusief btw min je zakelijke kosten.

Dit artikel is algemene informatie en geen fiscaal of juridisch advies. Raadpleeg bij twijfel een adviseur; regels kunnen wijzigen.